Molen Te Rullegem

Molenaars:
  • Alain Goublomme:
    alain@goublomme.telenet.be
    (0476) 35 29 29.
  • Johny De Pelseneer:
    johnydepelseneer@telenet.be
    (0495) 53 32 09

Bezoek aan de windmolen

Vlaamse Molendag: laatste zondag van mei van 10 tot 18 uur
Oost-Vlaamse Molendag: eerste zondag van oktober van 10 tot 18 uur
Open Monumentendag: van 10 tot 18 uur

 

Van maart tot oktober:

  • elke eerste vrijdag van de maand tussen 10 en 18 uur.
  • elke laatste woensdag van de maand tussen 10 en 18 uur.
  • elke laatste zondag van de maand tussen 10 en 13 uur.
  • na afspraak (week- en weekenddagen), tegen betaling van 30 euro/uur.

Van november tot februari

  • na afspraak (week- en weekenddagen), tegen betaling van 30 euro/uur.

 

Telkens wanneer de molen draait/maalt (ook buiten deze openingsuren) ben je van harte welkom.
Het bezoek aan de molens is op (vaste) openingsdagen gratis, maar een vrije bijdrage (in de onderhoudskosten) wordt natuurlijk zeer op prijs gesteld.
Bij storm, vorst of zware regenval blijft de molen om veiligheidsredenen gesloten.

 

Heb je een lichamelijke (visuele/auditieve) of licht mentale beperking? Ook dan ben je van harte welkom (eventueel met begeleiders). De molenaars hebben voorzien in faciliteiten die in het onderstaande bezoekscenario worden toegelicht. Ook mensen met een migratieachtergrond leiden we graag (in het Engels, Frans of Duits) rond.

 

Schoolbezoeken (bij voorkeur begeleide kinderen vanaf het vijfde leerjaar, begeleid door leerkrachten) kunnen makkelijk à la carte worden georganiseerd. Leerlingen aan technische scholen zullen een bezoek aan de beide molens ongetwijfeld eveneens leerrijk vinden.

 

Scenario van een (geleid) bezoek aan wind- en rosmolen (aanpasbaar op verzoek)

 

Aankomst

  • auto’s kunnen worden geparkeerd langs de Molenstraat of op de weide rond de rosmolen (bereikbaar via kasseiweg links van de molenbelt).
  • mensen die moeilijk te been zijn en/of in een rolstoel zitten, kunnen tot vlak voor de deur van de rosmolen worden gebracht.
  • fietsen en kinderwagentjes kunnen eveneens op de weide rond de (ros)molen worden achtergelaten (visuele controle).

 

Bezoek aan de rosmolen

  • de molenaar/molengids vertelt de geschiedenis van molens: van kweern tot industriële maalderij, windmolen als Vlaamse uitvinding, zonder molens geen dagelijks brood, het ambacht van de molenaar, techniek (koppeling van wielen, molenstenen.... ), molen in de maatschappij (de rol van molenaar en molenarin, hun reputatie als dieven, vrouwenverleiders, heksen…), folklore, anekdotes…

 

Tafels, stoelen, meelzakken… zijn aanwezig.  De molenaar/molengids is opgeleid (erkende gids) en past zijn verhaal aan de groep aan.
Dit verhaal kan worden toegelicht/verlevendigd aan de hand van een omvangrijke powerpoint, filmpjes (o.a. gemaakt door VRT-Karrewiet, in het kader van leaderprojecten (film over een molenbeker)…). Enkele filmpjes werden voorzien van begeleidende tekst/ondertiteld. In de rosmolen is een vaste internetverbinding aanwezig en een computerscherm dat voldoende groot is voor zowat 25 kijkers.
Indien geen paard aanwezig is, kan een filmpje worden getoond waarop te zien is hoe met paardenkracht kan worden gemalen. De houten balk waaraan het paard wordt vastgemaakt, kan in zekere mate ook door (enigszins uit de kluiten gewassen) bezoekers worden gehanteerd, zodat het maalmechanisme kan worden veraanschouwelijkt.

  • aan bezoekers die niet in staat zijn de trap naar de windmolen te beklimmen (rolstoelgebruikers, ouderen…), kan in de rosmolen (drempelloze toegang) rond de aanwezige maalstoel makkelijk duidelijk worden gemaakt hoe op molenstenen wordt gemalen (koppeling, overbrengingen…). Ze zien molenstenen draaien, horen het geluid van “zingende molenstenen en in elkaar grijpende wielen, mogen meel voelen dat uit de meelgoot komt (op zithoogte) en ruiken versgemalen graan.
  • de molenaar/molengids beschikt over een kistje met houtsoorten aan de hand waarvan hij kan uitleggen dat in een molen verschillende houtsoorten worden gebruikt en wat de reden daarvoor is (houtsoorten geschikt voor staande werk en houtsoorten geschikt voor gaande werk). Dit didactisch materiaal kan een bezoek door leerlingen van een technische school extra interessant maken. De houten plankjes kunnen door slechtzienden worden betast.
  • de molenaar/molengids beschikt eveneens over een tiental (glazen) bokalen met graansoorten. Op panelen toont hij verschillende graangewassen en in de bokalen de producten die ze voortbrengen. Heel leerrijk voor kinderen! Blinden krijgen de gelegenheid om graankorrels even door hun vingers te laten glijden.
  • voor blinde en andere bezoekers is een (betastbare) maquette van een staakmolen aanwezig.
  • ook aanwezig in de rosmolen: hamers om molenstenen te scherpen, verplaatsbare panelen waarop “sprekende wieken”, een beaufortschaal, “mulderslatijn” (tekens waarmee graanzakken werden gemerkt), spreekwoorden en een doorsnede van een molen worden afgebeeld; een wolkenkaart, een weerstation, molenstenen uit plexi, plastic tandwielen… Daardoor wordt het bezoek aan een molen extra boeiend voor een brede waaier van bezoekers.
  • na afspraak voor een langer (school)bezoek kan in de rosmolen ook brood worden gebakken in de aanwezige bakoven (op gas).
    • tufjes meel op tafel gooien + gist, olie, water… aanreiken
    • mengen en kneden tot een bolletje
    • alles kneden tot de grootte van een brood (in een aanwezige trog)
    • laten rijzen (ondertussen kan het molenbezoek worden voortgezet, kan een filmpje worden gedraaid…)
    • in “pistoleetjes” verdelen en bakken in oven
    • proeven en/of meenemen
  • in de molen is er stromend water (jerrycan en kraantje) en zijn papieren handdoekjes en vloeibare zeep aanwezig. We letten dus ook op hygiëne!

 

Tussen rosmolen en windmolen

  • de molenaar/molengids licht de relatie tussen windmolen en landschap toe (windvang). De molen staat op een belt teneinde meer wind te vangen. Achter de molen bevindt zich een kouter waarop afwisselend tarwe, maïs… wordt geteeld.

 

Kinderen (en volwassenen) kunnen hier met behulp van aanwezige didactische middelen de hoogteligging, de windrichting en de windkracht bepalen.

  • de molenaar/molengids licht de relatie tussen de windmolen en het (zichtbare) kasteel du Parc toe (molens waren vroeger eigendom van kasteelheren, abdijen, kloosters… en dus vaak banmolens, waarbij de molenaar de rol van “fiscus” tussen boer en heer vervulde).
  • de molenaar/molengids legt de historische combinatie van wind- en rosmolen toe (slechts zowat 100 dagen per jaar voldoende wind; op windstille dagen werd een paard ingezet om een rosmolen te bedienen).
  • er staan twee grote houten tafels waaraan minstens 30 personen gezellig kunnen picknicken.

 

Bezoek aan de windmolen

  • onder de rok van de molen geef de molenaar/molengids uitleg bij de bijzondere constructie van de molen:
    • een gewicht van 35 ton, niet verankerd op teerlingen (die bovendien de windrichtingen aangeven).
    • een molenkot dat 360° kan worden “gekruid” (op de wind gezet). Kinderen en volwassenen vinden het zalig als ze dat zelf eens mogen doen, en dat mogen ze hier.
    • aan een wiek mogen kinderen/volwassenen zelf een zeil voorleggen en knopen. Ook mensen met een visuele handicap moeten dit allicht wel kunnen onder begeleiding. Ze kunnen in elk geval voelen hoe een wiek is opgebouwd.
  • op de meelzolder (1ste zolder) kan (weer) meel worden betast en kan een buil (in werking) worden getoond waarin de zemelen van het meel worden gescheiden.

 

Met een kweern (handmolentje) kunnen kinderen (met een visuele beperking) zelf aan den lijve ervaren hoe vroeger (toen nog uitsluitend menselijke kracht werd gebruikt) graan werd gemalen (door huisvrouwen).

  • op de meelzolder kunnen slechtzienden gewaarworden wat kruien is: ze staan op een draaiende vloer en houden tegelijk de vaste staak vast.
  • op de steenzolder kunnen bezoekers het boeiende samenspel van wieken, molenas, wielen en molenstenen bewonderen. Omdat een werkende molen enigszins schudt bij het draaien/malen, vooral als er bijvoorbeeld een grillige noordwestenwind waait, is de beleving hier groter dan in de rosmolen. Het spreekt vanzelf dat ook hier de vier zintuigen sterk worden geprikkeld. Door de loergaten en vensterluiken kunnen de omgeving en de draaiende wieken worden bewonderd. Het contact met de natuur (wind) is voelbaar.

 

Afsluiting van het bezoek
Een bezoek door klasjes wordt steevast afgerond met een makraan- of snoepjesworp vanaf de pui/het balkon van de molen. De molenaar/molengids/leerkracht kiest uit de groep een molenprinses (die een kroontje krijgt) en een molenprinses (die een sjaaltje mag dragen).

 

Ook volwassenen vinden dit reuzefijn.

 

Op de tafel binnen en/of de picknicktafels buiten kan een kopje koffie, een frisdrankje of een streekbiertje worden geserveerd… om het meelstof door te spoelen.

 

Mogelijke combinaties
Er werden (onder meer door Toerisme Vlaamse Ardennen) fietsroutes en wandelroutes uitgewerkt die langs de Molen Te Rullegem passeren.
Onder begeleiding van een molengids kan ook een (natuur)wandeling worden gemaakt over de kouter naar het vlakbij gelegen kasteelpark met schitterende bomen en een mooie vijver. De wandeling kan worden uitgebreid met een bezoek aan de gerestaureerde overblijfselen van de burcht van Herzele, een familiebrouwerij of de beiaard in het fraaie schepenhuis. Tijdens de wandeling kan de historische link tussen molen, burcht en kasteel worden toegelicht.

 

Toiletten

  • in het woonhuis rechtover de molen staat een gewoon toilet ter beschikking
  • een toilet voor rolstoelgebruikers is (tijdens de openingsuren) beschikbaar in het cultuurhuis De Wattenfabriek en het Schepenhuis (250 meter van de molen) en (buiten de openingsuren) in de omgeving van de gerestaureerde burcht (500 meter van de molen).

 

Contactpersonen
Alain Goublomme: alain@goublomme.telenet.be of (0476) 35 29 29.
Johny De Pelseneer: johnydepelseneer@telenet.be of (0495) 53 32 09

Prijs voor een georganiseerd bezoek op aanvraag: 30 euro per uur (versnaperingen niet inbegrepen)